Metody wyceny przedsiębiorstw

Wycena spółek giełdowych

Wartość spółek giełdowych jest w każdym momencie dostępna – wystarczy pomnożyć liczbę akcji i ich ostatnią cenę. Idąc jednak krok dalej, trzeba zastanowić się skąd bierze się ta cena. Jak każda cena rynkowa, jest ona zależna od oczekiwań sprzedających (podaż) i kupujących (popyt). Ponieważ w przypadku akcji zazwyczaj potencjalni kupujący i sprzedający to te same podmioty, a ich pozycja po stronie popytu lub podaży zależy od postrzegania wartości akcji, cena akcji jest wynikiem pewnego konsensusu między aktywnymi uczestnikami rynku. Ważne jest spostrzeżenie, że cena akcji zależna jest od uczestników rynku giełdowego, którzy aktywnie handlują akcjami, a obroty generowane przez nich są na tyle duże, że mają wpływ na cenę. Oznacza to, że wycena dokonywana jest z perspektywy akcjonariuszy, którzy postrzegają akcje jako inwestycję finansową i nie mają co do zasady zamiaru ingerować w stosunki korporacyjne wewnątrz spółki.

Takie podejście wymaga założenia o efektywności informacyjnej rynku kapitałowego i racjonalności inwestorów. Zakładamy więc, że inwestorzy odpowiednio przetwarzają wszystkie dostępne publicznie informacje (pół-silna hipoteza o efektywności informacyjnej) i dążą do maksymalizacji swojej użyteczności. Przy tych założeniach, giełdowa cena akcji spółki, będąca efektem wielu wycen dokonanych przez inwestorów, powinna dobrze odzwierciedlać jej wartość. W tym miejscu zauważyć można, że pisząc o wycenie przedsiębiorstwa lub spółki chodzi o wycenę kapitału własnego.

Trzy metody wyceny przedsiębiorstw

W literaturze dotyczącej wyceny przedsiębiorstw najczęściej wyróżnia się trzy podstawowe podejścia: majątkowe, dochodowe i porównawcze. Czasami wskazuje się też na istnienie dwóch dodatkowych kategorii – metod mieszanych i metod niekonwencjonalnych. Metody mieszane, takie jak metoda berlińska lub szwajcarska, sprowadzają się do kompilacji podejścia dochodowego i majątkowego. Są więc nie tylko wtórne wobec innych metod, ale także nie mają rozsądnej interpretacji ekonomicznej. Natomiast jako metody niekonwencjonalne klasyfikuje się zazwyczaj metody wykorzystujące teorię wyceny opcji. Wykorzystanie praktyczne tych metod wymaga jednak rozwiązania wielu problemów. Po pierwsze założenie o stałej zmienności aktywów w czasie jest wątpliwe. Po drugie, dług zazwyczaj nie jest jednorodny i trudno określić jego zapadalność. Dlatego w praktyce nie zdobyły one jeszcze popularności, warto jednak dostrzec możliwości wykorzystania ich jako dodatku pozwalającego w szczególnych przypadkach skorygować wycenę uzyskaną dzięki klasycznej metodzie DCF.

Metody majątkowe

Podejście majątkowe oznacza metody oparte na wycenie aktywów i pasywów spółki. Do tej grupy zaliczają się metody wartości księgowej, skorygowanej wartości księgowej, wartości likwidacyjnej i wartości odtworzeniowej. Wycena tymi metodami koncentruje się na poszczególnych elementach majątku spółki. Pomija zatem efekty związane z ich efektywnym i zorganizowanym wykorzystywaniem co jest przecież istotą działalności przedsiębiorstwa. Nie uwzględniają one także aspektów działalności przedsiębiorstwa, które ciężko jest oddzielnie oszacować – np. kapitał intelektualny, relacje z klientami, potencjał rozwoju. Dlatego często pomija się je jako metody wyceny firmy.

Metody mnożnikowe i dochodowe

Metody mnożnikowe i dochodowe, jako najczęściej stosowane w praktyce giełdowej, omawiamy poniżej. W tym miejscu dokonano tylko ich krótkiego porównania. Podejście porównawcze (mnożnikowe) oparte jest na założeniu, że najlepsze informacje potrzebne do wyceny pochodzą z rynku kapitałowego. Stosując metody mnożnikowe, w zasadzie rezygnuje się z poszukiwania bezwzględnej wartości wewnętrznej, koncentrując się na wartości względnej. Wartość spółki określa się przez jej porównanie z innymi za pomocą odpowiednio dobranego mnożnika.

Podejście dochodowe obejmuje metody zakładające, że wartość firmy to suma zdyskontowanych strumieni przyszłych dochodów dla inwestorów. Do tej grupy należą metoda zdyskontowanych przepływów pieniężnych (DCF), zdyskontowanych dywidend, zdyskontowanych zysków i zdyskontowanych zysków ekonomicznych. W przeciwieństwie do metod porównawczych, metody dochodowe pozwalają, przynajmniej teoretycznie, określić prawdziwą wartość spółki (intrinsic value). Metody porównawcza i dochodowa różnią się między sobą oceną efektywności rynku. Według podejścia dochodowego rynek popełnia błędy w wycenie, lecz po pewnym czasie je naprawia. Natomiast zgodnie z metodą porównawczą wprawdzie wycena pojedynczej firmy jest błędna, ale średnio rynek jest efektywny.

Warto dowiedzieć się więcej z:

http://pages.stern.nyu.edu/~adamodar/

Strona jest mocno surowa graficznie, ale zawartość jest warta naprawdę dużo.

administrator

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *